کنترل نوردهی

10 / 10
از 1 کاربر
« بازگشت به لیست مقالات | دوشنبه 6 مرداد 1399 در ساعت 17 : 41 دقیقه | نظرات کاربران ( 0 )

نورپردازی،دوربین،نوردهی!

عکس دیجیتال وقتی تولید که نور از لنز دوربین می گذرد و به حس گر عکس برخورد می کند که یک چیپ کامپیوتر حساس به نور است.شفافیت و کنتراست کلی عکس نهایی به سه عامل بستگی دارد:

تنظیم f-stop یا دیافراگم که میزان نوری که به حس گر تصویر برخورد می کند کنترل می کند.

سرعت شاتر که طول زمانی که نور اجازه دارد به حس گر برخورد کند تعیین می کند.

تنظیمات ایزو که میزان حساسیت حس گر عکس را نسبت به نور کنترل می کند.

اینکه تا چه اندازه بر این تنظیمات کنترل دارید به دوربین بستگی دارد.در دوربین های دیجیتالی SLR و برخی از دوربین های کامپکت پیشرفته،کنترل دستی کاملی بر نوردهی دارید و می توانید هرکدام از سه نوع تنظیمی پیش از این گفتیم اعمال کنید. در دوربین های ارزان تر معمولا گزینه ها محدود ترند،دوربین بیشتر کارها را انجام می دهد و تمامی تصمیم های در رابطه با نوردهی بر عهده ی خود دوربین است.

گر چه هرکدام از راه ها را انتخاب کنید با نگاهی دقیق تر به این سه عامل نوردهی با امکانات و محدودیت های دوربینتان آشنا می شوید.به این منظور بخش بعدی به f-stop و سرعت شاتر می پردازد و به دنبال آن می توانید ریزه کاری های ایزو را نیز دریابید.

دهانه ضریب اف و سرعت شاتر

پس از آنکه نور وارد لنز دوربین می شود، قبل از برخورد به حس گر عکس باید از دو مانع بگذرد.این دو دروازه ی نگهداری نور دهانه و شاتر نامیده می شود.

اگرچه طراحی دقیق این سیستم در دوربین های مختلف متفاوت است، تصویر زیر مفهوم ابتدایی آن را نشان می دهد.دهانه درست پشت لنز و سوراخی است که در دیافراگمی قابل تنظیم قرار دارد.نور از آن سوراخ می گذرد و به شاتر می رسد که در واقع مانند شاتر در پنجره عمل می کند:معمولا وقتی شاتر پنجره بسته می شود از رسیدن نور به حس گر عکس جلوگیری می کند. وقتی دکمه ی شاتر را می زنید شاتر بسیار مختصر باز می شود و همان طور که در تصویر آمده است به نور اجازه ی ورود می دهد و حس گر تصویررا ثبت می کند.

با کنترل اندازه ی دهانه و طول زمانی که شاتر باز می ماند، می توانید میزان نوری که به حس گر می خورد تغییر دهید و بنا بر این نوردهی را نیز کنترل کنید. اما ضریب اف و سرعت شاتر سایر ابعاد عکس را نیز تحت تاثیر قرار می دهند و شناخت چنین عوارض جانبی در انتخاب نوع تنظیمی که برای دوربینتان در نظر می گیرید مهم است تا بتوانید همان عکسی را بگیرید که در ذهن دارید.در اینجا جزئیاتی آمده که لازم است بدانید:

دهانه(ضریب اف):اندازه ی دهانه با اعداد اف اندازه گیری می شود که اصطلاحا به آن ضریب های اف گفته می شود. دهانه های استاندارد عبارتند از f/2.8 ،f/4 ،f/5.6 ،f/8،f/11،f/16وf/22،اما دامنه ی این ضریب ها در دوربین های مختلف متفاوت است و یا در مدل های SLR در لنزی که به دوربین متصل می شود متغیر است.

بر خلاف آنچه تصور می کنید هر چقدر عدد ضریب اف بالا تر باشد دهانه کوچک تر است و در نتیجه نور کمتری وارد دوربین می شود.هر یک از اعداد ضریب اف نسبت به ضریب بعدی به همان نسبت نور کمتری به داخل دوربین می فرستد.مثلا نسبت میزان نوری که F/11 به داخل می فرستد دوبرابر میزان نوری ست که f/16 می فرستد.(و اینجاست که شکایت می کنید چرا کامپیوتر گیج کننده است!)این اعداد از کجا می آیند؟ خب بهتر است بگوییم که این اعداد حاصل محاسبات بسیار پیچیده ای است که دانستنش هیچ کمکی به کیفیت عکس هایتان نمی کند. به تصویر زیر توجه کنید تا دیدی کلی نسبت به دهانه پیدا کنید.

 

 

علاوه بر آنکه دهانه نوردهی را تغییر می دهد،بر عمق میدان یا همان فاصله ای که در آن اشیا بسیار واضح هستند نیز تاثیر می گذارد.اما حالا همین قدر کافی ست بدانید که هر چقدر عدد ضریب اف بالاتر عمق میدان بیشتر است. تصویر پایین این مسئله را نشان می دهد. به تصویر پس زمینه ی سمت چپ توجه کنید که با ضریب اف f/5.6 گرفته شده و از عکس همتای خود که با f/16 گرفته شده است واضح تر است.

 

از این اثر جانبی دهانه می توانید به نفع خلاقیت خود استفاده کنید:برای مثال اگر از منظره عکس می گیرید و در همین حال می خواهید اشیای دور و نزدیک را تا جایی که ممکن است در فاصله ی تنظیم کاونی شفاف قرار دهید از عدد ضریب اف بالا(که باز شدگی دهانه ی کوچک تری دارد)استفاده کنید.یا چنانچه دارید عکاسی پرتره می کنید و مایلید اشیای زمینه نرم تر نشان داده شوند،ضریب اف پایین را که دهانه را باز می کند و عمق میدان را کاهش می دهد به کار ببرید.

سرعت شاتر:سرعت شاتر به طول زمانی گفته می شود که شاتر پس از فشار دکمه ی شاتر باز می ماند.سرعت شاتر در کسری از ثانیه محاسبه می شود.مثلا سرعت شاتر 60/1 یعنی شاتر در یک شصتم ثانیه باز می شود.دامنه ی سرعت شاتری که در اختیارتان است به دوربین بستگی دارد:برای اندازه های آن به پشت دفترچه ی راهنمای آن مراجعه کنید. روی بیشتر دوربین ها سرعت شاتری که با علامت اینچ می آید نشانگر سرعت یک ثانیه و یا همان است که در بالا اشاره کردیم.مثلا 4 نشانگر سرعت چهار ثانیه ای شاتر است.

سرعت شاتر نیز مانند دهانه بر تنظیم فاصله ی کانونی عکس تاثیر می گذارد. سرعت شاتر است که تعیین می کند اشیای در حال حرکت صحنه در عکس تار یا شفاف بیفتند. سرعت شاتر سریع حرکت شی را برای یک لحظه"ساکن" می کند،سرعت شاتر آهسته حرکت را تار می کند. برای مثال در عکس زیر سرعت شاتر60/1 بچه های در حال پرش را تار نشان می دهد. تنظیم شاتر روی 300/1 بسیار تمیز بچه ها را در وسط پریدن گرفته است.به هر حال سرعتی که لازم است حرکت را ساکن کنید نیز به سرعت خود شی بستگی دارد.

 

نکته ی جزئی و جالب اینکه برای سرعت های شاتر بسیار پایین باید حتما از سه پایه استفاده کنید.در غیر این صورت دوربین را آنچنان ثابت نگه دارید که در زمان نوردهی کوچک ترین لرزه ای نداشته باشد.وگرنه تکان دوربین در زمانی که شاتر باز است موجب تار شدن کل عکس می شود.طول زمانی که افراد می توانند با موفقیت دوربین در دستشان را نگه دارند متفاوت است،پس امتحان کنید و ببینید شما جزو دسته ی عکس خراب کن ها هستسد یا خیر. اگر دوربین یا لنزتان لرزش گیر عکس دارد آن را روشن کنید. این ابزار امکان آن را می دهد تا در سرعت پایین شاتر عکس های شفاف تری بگیرید.

روی دوربین هایی که امکان کنترل دستی دهانه و سرعت شاتر دارند می توانید یکی از این دو تنظیم را اعمال کنید و یا هردورا در کنار هم به کاربرید تا میزان نور مناسبی بگیرید.

به این نکته توجه داشته باشید که برخی از دوربین های دیجیتال از تنظیم شاتر/دهانه ی سنتی برای کنترل نوردهی استفاده نمی کنند.در عوض تراشه هایی که در حس گر عکس وجود دارد برای مدت زمان های متفاوتی روشن و خاموش می شود و درنتیجه نور بیشتر و کمتری می گیرد.اما حتی در دوربین هایی که از این روش جایگزین استفاده می کنند نیز قابلیت های دوربین نیز معمولا با اصطلاحات سنتی بیان می شود. برای مثال ممکن است فرصت انتخاب دو تنظیم نوردهی را داشته باشید که همان طور که در تصویر  زیر آمده است با علامت هایی شبیه بازشدن دهانه نشان داده شود.تنظیم آن ها به گونه ای مهندسی شده اند که همان نوردهی دوربین های ضریب اف داررا در اختیارتان بگذارند.

 

درجه بندی ایزو و حساسیت تراشه

با تنظیم دهانه(ضریب اف)و سرعت شاتر می توانید میزان نوری که از لنز دوربین به حس گر راه می یابد کنترل کنید. اما نوردهی نهایی که در نتیجه ی انتخاب ضریب اف و سرعت شاتر به دست می آید به حساسیت نور در حس گر تصویر دوربین بستگی دارد.

میزان حساسیت نور در حس گر دوربین دیجیتال و فیلم برداری به عدد ایزو بستگی دارد.ایزو مخفف کلمه ی سازمان استاندارد بین المللی است و به گروهی اطلاق می شود که ویژگی های حساسیت نور را تعیین می کنند.

فیلمی که برای بازار مصرف تعریف شده است معمولا ایزو درجه بندی 400،200 یا 800 را ارائه می کند.هر چقدر عدد ایزو بالا تر باشد حساسیت فیلم بیشتر است و یا اگر عکاسی حرفه ای را ترجیح می دهید فیلم سریع تر عمل می کند. و هر چقدر فیلم سریع تر عمل کند برای گرفتن یک عکس خوب به نور کمتری نیاز است. فایده ی فیلم سریع نسبت به فیلم آهسته این است که می توانید از سرعت شاتر بالاتر، دهانه ی کوچک تر استفاده کنید یا در نور کم عکاسی کنید و یا هر سه را به کار برید. نقطه ضعف عکس هایی که با فیلم سریع گرفته می شود آن است که گاهی دانه های قابل مشاهده ای از خود بر جای می گذارند که تصویر را خال خالی می کند.

با دوربین دیجیتالی نمی توانید همان گونه که در دوربین فیلم برداری برای تغییر ایزو فیلم را جا به جا می کنید حس گرهارا جابجا کنید.در عوض خود دوربین کنترل ایزو دارد که حس گر حساسیت نور را کم یا زیاد می کند.برخی از دوربین های کامپکت نیز به صورت خودکار ایزو را تغییر می دهند و بر اساس نور موجود ایزو را تنظیم می کنند.

زمانی که دوربین در حالت خودکار صحنه ای خاص مانند حالت ورزشی یا پرتره ی شبانه است و وقتی شما عکس می گیرید ممکن است ایزو پشت صحنه تنظیم شده باشد.اما بسیاری از مدل های دیجیتال امروزی امکان تنظیم عدد ایزو مانند 100،200،400،800،1000 و یا حتی بالاتر را نیز به شما می دهد.

متاسفانه با بالارفتن عدد ایزو در دوربین های دیجیتال سیگنال های الکترونیکی هم که در هنگام عکاسی تولید می شود افزایش می یابد.و همان نیروی سیگنال اضافی معمولا موجب ایجاد خال در تصویر می شود_که به خال هایی که در اثر به کار بردن ایزوی بالاتر در عکس ایجاد شده است اضافه می گردد.پس تا جایی که به فیلم مربوط می شود هر چقدر عدد ایزو پایین تر باشد کیفیت عکس بیشتر است.

تصاویر 1 و 2 تاثیر ایزو را بر کیفیت عکس به تصویر کشیده است و یک سوژه را در ایزوی 200,400,800,1600 و نشان داده است. وقتی عکس را مانند تصویر 1 در قطعه ی کوچک چاپ می کنید خال های عکس به چشم نمی آید،اما در عوض همان طور که در مثال های ایزوی800 و 1600 در تصویر 1 آمده است،تصویر کمی تار به نظر می رسد.تصویر 2 هر تصویر را از نزدیک تر نشان داده تا آسان تر بتوانید فقدان جزئیات و افزایش خال هارا با هم مقایسه کنید.

تصویر شماره 1

 

تصویر شماره 2

 

البته برای برخی از سناریوهای عکاسی باید از ایزوی بالاتر استفاده کنید. برای مثال سعی دارید از یک سوژه ی درحال حرکت در نور کمتر از حد ایده آل عکس بگیرید.شاید لازم باشد برای سرعت شاتر سریع تر که لازمه ی ساکن کردن حرکت است ایزو را بالا ببرید.

در نهایت اگر دوربینتان بین ایزوی خودکار و دستی به شما آزادی عمل داد شما تنظیم دستی را انتخاب کنید. در حالت تنظیم خودکار ممکن است دوربین ایزو را روی عددی نامناسب تنظیم کند و عکس را نقطه دار تر از حالتی کند که برایتان مقبول باشد.برخی از دوربین ها در حالت خودکار اجازه نمی دهند که بالاترین ایزو را انتخاب کنید و یا سرعت شاتر را درزمان افزایش ایزو تعیین کنید،زیرا ایزوی خودکار عکس را کمی با کیفیت تر می کند.اما اگر برروی کیفیت عکس تاکید دارید بهتر است این جنبه از عکاسی را خودتان به دست بگیرید.

پس چگونه ضریب اف،سرعت شاتر و ایزو را تنظیم کنم؟

البته مراحل دقیقی که باید برای تغییر ضریب اف و سرعت شاتر و ایزو طی کنید از دوربینی به دوربین دیگر متفاوت است.اگر دوربینتان نوردهی خودکار داشته باشد ممکن است حتی هیچ آزادی عملی برای تنظیم آن ها نداشته باشید.

اما به هر حال حتی اگر دوربینتان نیز کاملا خودکار باشد باز هم ممکن است برای نوردهی نهایی داده هایی داشته باشید.

مثلا دوست داشته باشید ازطریق ابزاری به نام جبران نوردهی،عکس را کمی تاریک تر یا روشن تر بگیرید.

اگر دوربین SLR دارید می توانید انتخاب کنید که در حالت نوردهی خودکار،نوردهی دستی یا "نیمه خودکار" کار کنید که در آن سرعت شاتر را شما انتخاب می کنید و دوربین ضریب اف مناسب با آن را بر می گزیند یا بر عکس. یرخی از دوربین های کامپکت نیز حالت نوردهی تنظیم دستی و نیمه خودکار را دارند. تکرار می کنیم که میزان آزادی عملی که در حالت تنظیم خودکار یا غیردستی به شما داده می شود متغیر است پس دوباره می گوییم که به دفترچه ی راهنمای دوربینتان مراجعه کنید.

در دوربین های دیجیتالی SLR همان گونه که در تصویر چپ 7_5 آمده است سرعت شاتر و ضریب اف و ایزورا در صفحه ی نمایش منظریاب می بینید. برخی ازدوربین ها نیز مانند تصویر سمت راست تنظیمات را روی صفحه نمایش دوربین نشان می دهند. و در برخی از دوربین ها نیز مانند مدلی از کنون که برای عکاسی از پیکره استفاده می شد می توانید تنظیمات نوردهی را از هر دو طریق ببینید.(صفحه ی منظریاب یا نمایشگر دوربین ممکن است همان طور که در اینجا آمده اطلاعات دیگری نیز که به سایر تنظیمات دوربین مربوط می شود نشان می دهد.)

 

اگر با دوربین کامپکت عکس میگیرید تنظیمان را روی صفحه ی نمایش می بینید،حتی اگر دوربینتان منظریاب نیز داشته باشد.وچنانچه دوربین ابتدایی کاملا خودکار داشته باشید که نوردهی را خود برایتان انجام می دهد ممکن است نتوانید اصلا تنظیمات دهانه و سرعت شاتر را ببینید،مگر پس از آنکه عکس را گرفتید و روی کامپیوتر ریختید.سپس می توانید عکس را با استفاده از برنامه ی فراداده ها باز کنید که تنظیماتی که دوربین در هنگام عکاسی داشته است ثبت می کند.

حرف آخر آنکه به یادداشته باشید اگر دوربینتان حالات گوناگون نوردهی_تمام خودکار ،دستی،نیمه خودکار و به ویژه حالاتی مانند پرتره و منظره_در اختیارتان قرار داد،آنچه از نوردهی می توانید در اختیار بگیرید بستگی به حالتی دارد که انتخاب می کنید.

 

انتخاب حالتی از نوردهی

امروزه بسیاری از دوربین های دیجیتال حالات گوناگونی از نوردهی را در اختیارتان می گذارد.حالتی که انتخاب می کنید بر میزان دخالت شما در سرعت شاتر و ضریب اف و ایزو تاثیر می گذارد.

ممکن است این اختیار را داشته باشید که از پنجره ی انتخاب دوربین حالت نوردهی مورد نظر خودرا برگزینید.یا همان طور که در شکل زیر آمده سازنده ی دوربینتان غلتکی روی بدنه ی دوربین تعبیه کرده که بیشتر دوربین های dslr  نیکون آن را دارند.البته حروف و نشانه هایی که برای انتخاب حالات مختلف روی آن حک شده از دوربینی به دوربین دیگر متفاوت است.

 

هر جا وبه هرطریقی که به حالات نوردهی دسترسی پیداکنید،همگی به چند مقوله ی استاندارد تقسیم میشود:

تمام خودکار:در این حالت،دوربین به جای شما درباره ی سرعت شاتر و دهانه تصمیم می گیرد.ممکن است بتوانید یا نتوانید ایزو را تنظیم کنید.اینکه ازفلاش استفاده کنید یا نکنید به دوربین بستگی دارد.برخی از مدل ها زمانی اجازه ی استفاده از فلاش را می دهد که دوربین به این نتیجه برسد به نور بیشتری نیاز است.

ممکن است نتوانید فلاش را نیز از کار بیندازید.اگر دوربین تشخیص دهد که به نور نیاز دارید دیگر نمی توانید کاری کنید،حتی اگر چشمان خلاقتان نظر دیگری داشته باشد.

سایر گزینه های دوربین مانند آن هایی که رنگ یا فرمت فایل را تحت تاثیر قرار می دهد نیز از کار می افتد.مثلا برخی دوربین ها به شما اجازه نمی دهند در حالت نوردهی خودکار با فرمت Camera Raw عکس بگیرید.

حالت صحنه پردازی خودکار:این حالت این گونه طراحی شده که به صورت خودکار برای انواع سوژه ها مثل پرتره،منظره،تصاویر ورزشی و غیره،تنظیم مناسب نوردهی انتخاب می کند.در بسیاری از موارد،حالت بر اساس سوژه و صحنه پردازی،رنگ و کنتراست و شفافیت را نیز تنظیم می کند.درست مانند حالت تمام خودکار معمولا هیچ کنترلی بر فلاش یا سایر گزینه های عکاسی ندارید.

حالت نیمه خودکار:دو حالت استانداردی که در این مقوله قرار دارد،یعنی نوردهی تقدم شاتر و نورپردازی تقدم دهانه ی دیافراگم،از شما می خواهد تا معادله ی نیمی از ضریب اف/سرعت شاتررا تعریف کنید.از آن پس دوربین با انتخاب نیمه ی دیگر به شما کمک می کند.مثلا چنانچه دوربین را روی نوردهی خودکار با اولویت شاتر تنظیم کنید سرعت شاتررا روی درجه ای که می خواهید بگذارید و دوربین خود ضریب اف مناسب برای نوردهی مناسب را در سرعت شاتر انتخاب شده بر می گزینید.دوربین براساس ایزوی فعلی محاسبات را انجام می دهد.

علاوه بر در اختیار داشتن آزادی عمل در نوردهی حالت های نوردهی که توضیح داده شد معمولا به شما این امکان را می دهد تا سایر تنظیمات دوربین را نیز انجام دهید مانند گزینه ی رنگ و فرمت فایل و غیره).

 

نوردهی دستی:در این حالت نوردهی،شمایید که ضریب اف و سرعت شاتر و ایزو را تعیین می کنید.پس از آنکه در این ابزار های کنترل با تجربه شدید حالت تنظیم دستی سریع ترین راه استفاده از نوردهی است. و حتی در حالت تنظیم دستی سریع ترین راه استفاده از نوردهی است. و حتی در حالت تنظیم دستی نیز بیشتر دوربین ها درجه ای را نشان می دهند تا اطلاع دهند که آیا با این تنظیم به هدفتان می رسید یا خیر.

بسته به نوع دوربین ممکن است در این رابطه به سایر اشکال نوردهی نیز دست یابید. برخی از مدل های دوربین گزینه ای با نام نوردهی خودکار با برنامه ریزی انعطاف پذیر یا نوردهی خودکار برنامه ریزی شده ی متغیر در اختیار کاربر می گذارند.دراین حالت نیمه خودکار،دوربین تلفیق های گوناگونی از ضریب اف و سرعت شاتر در اختیارتان می گذارد که همگی نوردهی بسیار خوب را تضمین می کند.سپس می توانید ترکیبی را به کار ببرید که با اهداف خلاقانه ی شما بیشترین هماهنگی را داشته باشد.بسیاری از دوربین های کانون حالتی بانام A-DEP دارد که سعی دارد با انتخاب ضریب اف به عمق میدانی برسد که در آن تمامی اشیای موجود در قاب در فاصله ی کانونی مناسب گیرند.

گرفتن بهترین نتیجه از نوردهی خودکار

امروزه مکانیسم های نوردهی خودکار به طرز عجیبی کار آمد است.اما برای آنکه ابزاری خوب کارکند لازم است برای عکاسی این سه مرحله را طی کنید:

1-سوژه را در منظریاب یا مانیتور کادر بندی کنید.

2-دکمه ی شاتر را تا نیمه فشاردهید و همان جا نگه دارید.

دوربین صحنه را تحلیل می کند و تنظیمات مربوط به نوردهی اولیه را انتخاب می کند.اگر با حالت کانون یابی خودکار کار می کنید فاصله ی کانونی نیز همزمان تنظیم می شود.پس از آنکه دوربین به تنظیمات مورد نظر خود رسید به طریقی شما را آگاه می کند_ که معمولا با چراغی نزدیک منظریاب یا صدای بیپ است.

3-دکمه ی شاتررا تا آخر فشاردهید تا عکس بگیرید.

معمولا اگر از این تکنیک استفاده کنید نوردهی خوب کار می کند.اما چند نکته حائز اهمیت است:

در برخی از دوربین ها وقتی دکمه ی شاتر را تا نیمه فشار میدهید نوردهی قفل می شود.در سایر مدل ها دوربین به تنظیم نور ادامه می دهد .تا جایی که لازم باشد به تنظیم نوردهی ادامه می دهد تا شما کاملا دکمه ی شاتر را رها کنید.اگر می خواهید در دوربین نوع دوم نوردهی تا حدود خاصی پیش رود و پس از آن قفل شود در صورتی که دوربینتان نوردهی دستی دارد به آن مراجعه کنید.یا دوربینتان ممکن است ابزاری با نام قفل نوردهی خودکار یا قفلAE داشته باشد که امکان قفل شاتر پیش از آنکه دکمه ی آن تماما زده شود به کابر می دهد. با این همه ، استفاده از قفل نوردهی خودکار ممکن است کمی دشوار شود،بنابراین اگر مایلید تنظیمات نوردهی ویژه ای تعیین کنید و یا از نوردهی دستی استفاده کنید:

دوربینتان را بررسی کنید تا ببینید اگر نتوانستید هیچ یک از ترکیبات نوردهی را برای گرفتن عکس خوب انتخاب کنید،دوربین چگونه به شما هشدار می دهد.برخی از مدل های دوربین صدای بیپ می دهد یا نور براقی نشان می دهد و بقیه هم شاید روی صفحه ی مانیتور هشدار بدهند.

تنظیمات نوردهی که سیستم نوردهی خودکار بر می گزیند بر اساس حالت اندازه گیری((METERING MODE فعلی است. این عنوان تنها نامی فانتزی برای ابزاری است که تعیین می کند در هنگام محاسبه نوردهی کدام یک از بخش های صفحه تجزیه و تحلیل شود.

اگر از نتایج نوردهی خودکار راضی نیستید بگردید ببینید که آیا دوربینتان ایزاری با نام جبران نوردهی دارد یا خیر.

استفاده از حالت نوردهی در"اولویت"

علاوه بر حالت های نوردهی خودکار معمولی که در آن دوربین دهانه ی دیافراگم و سرعت شاتر را تنظیم می کند،گزینه ی دیگری نیز ممکن است وجود داشته باشد و آن هم نوردهی خودکار تقدم دهانه ی دیافراگم و اولویت شاتر است.

در برخی از دوربین ها نوردهی خودکار تقدم دهانه ی دیافراگم با حرف اختصاری A و در سایرین با حرف Av مشخص شده است.البته حرفA اختصار کلمه ی دهانه ی دیافراگم در انگلیسی و V مخفف کلمه ی مقدار است.نوردهی خودکار تقدم شاتر برای مقدار زمان را با حرف S یا Tv نشان می دهد و این را بدانید حروفAE که در بیشتر مجله های عکاسی آمده مخفف کلمه ی نوردهی خودکار در انگلیسی است.

عنوان این ابزارها هرچه می خواهد باشد مهم آن است که این ابزار ها علاوه بر آنکه به شما استفاده از هسته ی نوردهی دوربین را می دهد،آزادی بیشتری نیز در اختیارتان می گذارد. در اینجا به چگونگی کارکرد آن ها می پردازیم:

نوردهی خودکار تقدم دهانه ی دیافراگم:این نوع تنظیم به شما در زمینه ی دهانه ی دیافراگم(ضریب اف) آزادی عمل می دهد.پس از آنکه دهانه ی دیافراگم را تنظیم کردید صحنه ای که میخواهید عکس بگیرید کادربندی کنید و همان گونه که در حالت تمام خودکار انجام می دهید دکمه ی شاتررا فشار دهید و تا نیمه نگه دارید. اما دراین زمان دوربین می خواهد ببینید که شما چه دهانه ی دیافراگمی انتخاب کرده اید تا سپس خودش سرعت شاتر لازم برای نوردهی را در همان ضریب اف برگزیند که البته تنظیم ایزوی دوربین در همان لحظه را نیز در نظر می گیرد.

با تغییر دهانه ی دیافراگم می توانید عمق میدان را نیز تغییر دهید__که در دامنه ی فاصله ی کانونی مناسب قرار می گیرد.بخش"دهانه ی دیافراگم و ضریب اف و سرعت شاتر"به رابطه ی میان دهانه ی دیافراگم و عمق میدان می پردازد.

نوردهی خودکار تقدم شاتر:در حالت اولویت شاتر،شما سرعت شاتررا انتخاب می کنید و دوربین ضریب صحیح اف را بر می گزیند.این حالت تنظیم برای زمانی خوب است که صحنه ی شما دارای سوژه های متحرک باشد،زیرا سرعت شاتر است که تعیین می کند اشیای شما در تصویر تار شوند یا در یک مکان ساکن بایستند.

با فرض آنکه مفدار ایزو تغییر نکند ظاهرا در نهایت باید با همان نوردهی بمانید،زیرا همچنان که یکی از مقادیر را تنظیم می کنید دوربین تغییرات مناسب را برای سایر مقادیر انجام می دهد،درست است؟خب،البته تا حدی این کاررا می کند.به یادداشته باشید که شما دارید با دامنه ی محدودی از سرعت شاتر و دهانه ی دیافراگم کار می کنید.دفترچه ی دوربین راهنما اطلاعات بیشتری در اختیارتان می گذارد.

سعی دارید حرکت را برای لحظه ای"متوقف"کنید و نیاز به سرعت شاتر خاصی دارید.در این حالت سرعت شاتر بالاترین اولویت شماست. بنابراین انتخاب نوردهی خودکار تقدم شاتر گزینه ی مناسبی است. برای آنکه در نور کم از سرعت بالای شاتر استفاده کنید،لازم است مقدار ایزو را بالا ببرید.

می خواهید سوژه های در حال حرکت تار بیفتند تا حس حرکت را به بیننده منتقل کنید.مثلا در هنگام عکاسی از آبشار یا فواره همان طور که در تصویر پایین آمده است،با آهسته تر کردن سرعت شاتر می توانید به آب نمایی مه آلود بدهید.سرعت شاتر برای تصویر سمت چپ 200/1 ثانیه و سمت راست 20/1 ثانیه بوده است.در اینجا دوباره می گوییم که سرعت شاتر در ظاهر عکس شما نقش بسزایی دارد.پس نوردهی خودکار تقدم شاتر گزینه ی مناسبی است.

برای زمانی که سرعت شاتر پایین است از سه پایه استفاده کنید یا دوربین را درجایی بگذارید که حرکت نداشته باشد(مانند سنگ یا لبه ی دیوار—فقط مراقب باشید پرت نشود!).چنانچه سعی دارید دوربین را دست تان نگه دارید،تکانی که دوربین در هنگام نوردهی می خورد تمامی صحنه را تار می کند.

مایلید عمق میدان را کنترل کنید.

به یاد می آورید که عمق میدان فاصله ای که در آن سوژه های صحنه در فاصله ی کانونی صحیح قرار می گیرند تعیین می کند.یکی از راه های کنترل عمق میدان از طریق تنظیم دهانه ی دیافراگم (ضریب اف)است.پس اگر مهم ترین مسئله ی مورد علاقه ی شما در زمینه ی خلاقیت عمق میدان است،دوربین را روی حالت اولویت دیافراگم بگذارید و ضریب اف را نیز روی عمق میدانی که در نظردارید تنظیم کنید.حتما سرعت شاتری که دوربین انتخاب می کند کنترل کنید و مطمئن شوید بیش از حد پایین نرود که خطر تار شدن عکس در نتیجه ی تکان دوربین پیش آید.اگر چنین اتفاقی افتاد یا ایزو را بالاتر ببرید تا سرعت شاتر را بالا ببرد و یا از سه پایه استفاده کنید.

بررسی سایر ابزارهای نوردهی

دسترسی شما به تعداد بسیاری از سایر گزینه های نوردهی به دوربینتان بستگی دارد.

حالت های اندازه گیری نوردهی

بسیاری ازدوربین ها حالت های گوناگونی در اختیار می گذارد.به بیان ساده حالت اندازه گیری به روشی گفته می شود که مکانیسم های نوردهی دوربین نور در صحنه را اندازه گیری می کند و درعین حال نوردهی مناسب برای عکستان را محاسبه می کند. گزینه های معمول به قرار زیر است:

اندازه گیری ماتریکسی:این حالت که به نام های اندازه گیری چند ناحیه ای،اندازه گیری ارزشی،یا اندازه گیری الگو نیز معروف است،قاب تصویررا تبدیل به شبکه ی چهار خانه(ماتریکس)می کند و به تحلیل نور در هریک از این چهارخانه ها می پردازد.دوربین سپس حالتی از نوردهی را انتخاب می کند که از بخش های سایه دار و پرنور صحنه در چهار خانه عکس می گیرد.این حالت همان تنظیم از پیش تعیین شده ی کارخانه است و در بیشتر موقعیت ها خوب جواب می دهد.

اندازه گیری مرکز محور:چنانچه دوربین در این حالت تنظیم شود،نور تمام عکس را اندازه گیری می کند،اما اهمیت—محوریت—بیشتری به مرکز قاب می دهد.اگر مایلید اهمیت بیشتری به سوژه هایی که در مرکز عکس قرار دارند نسبت به سایر بخش ها در لبه های آن دهید این گزینه را به کار ببرید.

اندازه گیری نقطه ای:در این حالت دوربین تنها نوری را که در مرکز قاب  قرار دارد اندازه می گیرد.یا دربرخی دوربین های پیشرفته می توانید نقطه ی اندازه گیری در قاب را مشخص کنید.

اندازه گیری مرکز محور و نقطه ای به ویژه برای زمانی مناسبند که تصویر زمینه بسیار شفاف تر یا تاریک تر از سوژه با شد.درحالت اندازه گیری ماتریکسی سوژه ممکن است نوردهی بیش از حد کم یا زیاد داشته باشد،زیرا دوربین نور را براساس  درخشندگی زمینه تنظیم می کند.

عکس زیر مثالی دراین ارتباط است.تصویرسمت چپ با استفاده از اندازه گیری ماتریکسی گرفته شده است.از آنجایی که دوربین تاریکی زیادی در قاب دیده است از نوردهی استفاده کرده که به گل رز نور بیش از حدداده است— وتقریبا جزئیات گلبرگ اصلا دیده نمی شود.

همان طور که در عکس میانی آمده است تغییر حالت به اندازه گیری نقطه ای رزسفید را تصحیح کرده،اما رز سمت چپی بیش از حد تاریک شده است.اما به هرحال اگر رز قرمز در عکس نبود تصویری که با اندازه گیری نقطه ای گرفته شده است ترجیح دارد،زیرا رز سفید دارای جزئیات بیشتری است.

البته چنانچه اندازه گیری را به مرکز محور یا نقطه ای تغییر دهید ممکن است زمینه بیش از حد تاریک یا روشن شود.دربرخی از دوربین های جدیدتر ممکن است گزینه ای پیدا کنید که سایه هارا روشن کند بدون آنکه نقاط روشن بیش از حد روشن تر شوند—مثلا در دوربین های نیکون این ابزار Active D-lighting نام دارد در حالی که کانون آن را Highlight Tone Priority می نامد.اما اگردوربینتان چنین گزینه ای ندارد انتخاب با شماست که از لحاظ نوردهی کدام قسمت عکس از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

در خاطر داشته باشید که مشکلات نوررسانی و نوردهی های جزئی را همیشه می توانید در مرحله ی ویرایش عکس تصحیح کنید.به طور کلی روشن تر کردن عکس تاریک به مراتب آسان تر از تاریک تر کردن عکس بیش از حد نورانی است.بنابراین اگر نمیتوانید نوردهی مناسبی تنظیم کنید تصویری ک نورکمی دارد بهتر از تصویری ست که نور بیش ازحددارد.

نمودار ستونی نوردهی

امروزه بسیاری از دوربین های دیجیتال روی صفحه ی نمایش خود نمودار ستونی نمایش می دهند که به شما کمک می کند تا نوردهی عکس را درهنگام بازبینی ارزیابی کنید.

این نمودار ستونی جول ساده ای است که مقادیر روشنایی تمامی پیکسل هارا در عکستان نشان می دهد.محور افقی جدول مقدار روشنایی را نشان می دهد که در سمت چپ سایه و در سمت راست روشنایی بیشتری دارد.محور عمودی تعداد پیکسل هایی که درهر مقدار روشنایی می افتد نشان می دهد.بنابراین تیزی سرهر میله نشانگر آن است که در آن مقدار روشنایی خاص پیکسل های زیادی دارید.

معمولا نمودار ستونی که شبیه زنگ یا چیزی مانند آن باشد خوب است،زیرا عکس هایی که نوردهی خوبی دارند معمولا از تن میانی(نواحی که دارای روشنایی متوسط است)بیشتری برخوردارند که با سایه ها و برجسته سازی تقویت شده اند.

جبران نوردهی

چه در حالت تمام خودکار کار کنید،چه حالت صحنه پردازی خودکار و یا حالت اولویت دهانه ی دیافراگم،شاید گاهی لازم باشد با استفاده از جبران نوردهی عکس را اصلاح کنید که معمولا جبران EV (مقدارنوردهی)نام دارد.این ابزار نوردهی را چند درجه بالاتر یا پایین تر از آن حدی که کامپیوتر نوردهی خودکار دوربین فکر می کند مناسب است قرار می دهد.

چگونگی دسترسی به این گزینه دردوربین های مختلف متفاوت است.اما معمولا از میان تنظیمات زیر آن را انتخاب می کنید:0،3،0،0،+0،3،+0،7 –و غیره که در آن 0،0 تنظیم پیش فرض است.

صرف نظر از چگونگی دسترسی شما به ابزار EV تمامی تنظیمات به یک شکل کار می کنند:

برای آنکه تصویری روشن تر داشته باشید مقدار EV را افزایش دهید.

برای آنکه تصویری تیره تر داشته باشید مقدار EV را کاهش دهید.

برکتینگ نوردهی

صفحه نمایش دوربینتان گزینه ی خوبی برای آن است که بفهمید آیا عکس نوردهی خوب شده است یا خیر.اما به صفحه ی نمایش خود کاملا اعتماد نکنید،زیرا نسخه ی تمام عیار عکس شما نیست.عکس واقعی شما ممکن است روشن تر یا تاریک تر از آن باشد که در صفحه ی نمایش نشان داده می شود،به ویژه اگر دوربینتان امکان تنظیم روشنایی صفحه ی نمایش را نیز به شما بدهد.

چنانچه دوربینتان نمودار ستونی در اختیار قرار می دهد می توانید به نوردهی دقیق تری دست یابید.با این حال حتما سعی کنید دست کم یکی از عکس هایتان از نوردهی مناسب برخوردار باشد.اگر دوربینتان کنترل تنظیم نوردهی در اختیلرتان می گذارد سعی کنید از صحنه چندین برداشت داشته باشید.کروشه سازی یعنی از یک صحنه در تنظیمات نوردهی گوناگون عکس بگیرید که معمولا یکی روشن تر (یا همان برکتینگ) و دیگری تیره تر از عکس اصلی است.مانند تصویر پایین

چگونگی انجام این کار به حالات نوردهی که دوربین در اختیارتان می گذارد بستگی دارد:

در حالت نوردهی دستی تنها می توانید سرعت شاتر یا دهانه ی دیافراگم و یا هردو را دربین هردوعکسی که می گیرید تغییر دهید.

در حالت نوردهی خودکار با استفاده از سه حالت مختلف جبران نوردهی عکس بگیرید.

برخی از دوربین ها برکتینگ نوردهی خودکار دارند.با این ابزار که روی دوربین با حروف AEB مشخص شده است چند عکس متوالی می گیرید و دوربین به صورت خودکار سه نوردهی متفاوت ثبت می کند.برخی از دوربین ها اجازه ی انتخاب میزان تفاوت میان عکس هارا نیز به شما می دهند. به دفترچه ی راهنمای دوربینتان مراجعه کنید تا ببینید دوربینتان چه ابزاری ارائه می کند و این ابزارها چگونه کار می کنند.

نگاهی به نورپردازی

نورپردازی عکس تلفیقی از هنر و علم است و کتاب های بسیاری به آن اختصاص داده شده است.دامنه ی انتخاب شما برای نورپردازی از نور محیط(طبیعی) مانند نور خورشیدی که از پنجره می تابد هست تا کیت های گران نورپردازی حرفه ای که باید تمام حقوق خود را بر سر آن بدهید. ازهرراهی که نورپردازی می کنید حواستان باشد نورپردازی ابزاری است که برای افزایش آرایش هنری خود به کار می برید—و به تنهایی هدف نیست.

حالا در اینجا چند نکته ی کلی برای آنکه عکس های بگیرید آورده ایم:

سایه هارا به حداقل برسانید.

زمانی که با فلاش و لامپ و یا قرار دادن شی جلوی پنجره به سوژه نور می دهید احتمالا سایه های بیشتری نیز ایجاد می کنید.مراقب این سایه ها باشید و از سایه های بسیار شدید یا آن هایی که بر آرایش هنری شما تاثیر می گذارد اجتناب کنید، یعنی برای "پرکردن"سایه ها نور بیشتری اضافه کنید.با فاصله گاشتن بین سوژه و زمینه نیز می توانید سایه را کم کنید.

اما گاهی سایه ها مفید است. با هنری که در شما نهفته است در می یابید که سایه ی جالب به عکس شما شخصیت و جلوه ی پر احساسی می دهد. چنانچه از این نوع می خواهید در به کارگیری سایه ها شک نکنید.

نورپردازی خوب لزوما پر هزینه نیست. حتما لازم نیست برای گرفتن نتیجه ی خوب،کیت حرفه ای نورپردازی و یا فلاش گران قیمت داشته باشید.با گذاشتن چند لامپ در جای مناسب و لامپی کم هزینه و مخروطی که از سخت افزار فروشی محل خریداری کرده اید نیز می توانید به نتیجه ی کاملا قابل قبول برسید.

هرچقدر لامپ بزرگ تر باشد نتیجه زیبا تراست.به طور کلی لامپ بزرگ نوری نرم و یک دست تری ایجاد می کند که سوژه را در برمیگیرد و سایه های کمتری ایجاد می کند.این نوع نورپردازی به ویژه برای عکاسی پرتره مناسب است.

نورراپخش کنید.برخی از نورها—به ویژه آن هایی که از فلاش روی دوربین پخش می شود—نور شدیدی ایجا می کند.برای آنکه نتیجه ی بهتری بگیرید نوررا پخش کنید.چنین کاری کیفیت عکس هایتان را به طرز چشم گیری بهبود می بخشد و چیزهایی مانند رنگ مایه ی پوست و سایه ها و کنتراست ها را بهتر نشان می دهد.

زمانی که از فلاش خوددوربین استفاده می کنید پخش کننده های نور که ارزان نیز هستند مانند آنکه در تصویر پایین نشان داده شده و ساخت Lumi Quest است خوب کار می کند.برای سایر انواع نور می توانید پخش کننده های حرفه ای (چتر یا سافت باکس) بخرید، اما آویزان کردن ملحفه و پرده نیز جلوی نور همان کار را می کند.

کمی نور پس زمینه نیز خوب است.نور محدود پشت سر سوژه به عکستان عمق می دهد.مثلا می توانید پشت سوژه روی زمین چراغی بگذارید که رو به بالا نور دهد.

از برگشت نور استفاده کنید.زمانی که منبع نورمصنوعی به کار می برید چه نور آبی واقعی مناسب برای عکاسی باشد و چه از راه حلی موقتی مانند آباژور رومیزی،اگرنوررا مستقیم به روی شیئی که عکس می گیرید نیندازید نتیجه ی بهتری می گیرید.در عوض هدف خودرا برروی نور زمینه بگذارید و اجازه دهید که ازروی دیوار بر سوژه ی شما بتابد.این تکنیک نیز نوررا پخش می کند و به سوژه ی شما جلایی نرم تر می دهد.

وقتی از چند منبع نور استفاده می کنید به رنگ نیز توجه کنید.اگر صحنه را با چیزی مانند فلاش یا آباژور خانگی نورپردازی می کنید،دوربین نمی تواند نوررا به طرز صحیحی از یکدیگر تشخیص دهد. این مسئله به تعادل رنگ سفید بر می گردد.

استفاده از فلاش دوربین

بیشتر دوربین ها فلاشی برروی خود دارند که در چند حالت عمل می کند.علاوه بر حالت خودکار که در آن دوربین نور حاضر را ارزیابی می کند و درصورت لزوم فلاش می زند،معمولا گزینه های زیر نیز در اختیارتان وجود دارد:فلاش پر کننده،بدون فلاش،کاهش قرمزی چشم، و فلاش شبانه(که slow sync فلاش نامیده می شود). دوربین های پیشرفته جایی برای اضافه کردن فلاش مجزا دارد.

فلاش پر کننده (یا فلاش اجباری)

این حالت بدون توجه به نور در صحنه فلاش را به کار می اندازد. فلاش پر کننده به ویژه برای عکاسی بیرون از خانه مانند تصویر زیر  مفید است. نخستین عکس در نتیجه ی حالت فلاش خودکار است.از آنجایی که عکس در یک روز آفتابی گرفته شده،دوربین نیازی به فلاش ندیده است،اما بدون فلاش سایه ی کلاه، چشم های سوژه را پوشانده است. تنظیم دوربین روی فلاش پرکننده و به کار اندازی اجباری فلاش نور بیشتری به صورت داده و چشم های سوژه را نمایان ساخته است.

بدون فلاش

از این تنظیم زمانی استفاده کنید که به هیچ وجه نیازی به فلاش ندارید.مثلا تنها به این دلیل فلاش را خاموش می کنید که کیفیت نور موجود در صحنه آن را جذاب کرده است. و یا زمانی که می خواهید از اشیای منعکس کننده ی نور مانند شیشه یا فلز عکاسی کنید فلاش را قطع می کنید زیرا موجب ضد نور می شود.

فلاش با کاهش قرمزی چشم

هر کسی که با دوربین کامپکت__دیجیتالی یا معمولی__ عکس گرفته باشد با چیزی بانام قرمزی چشم آشناست.فلاش با شبکیه ی چشم سوژه برخورد می کند و نتیجه ی آن درخشش شیطانی قرمز در چشم است.هدف حالت کاهش قرمزی چشم،خنثی کردن این پدیده است.به این صورت که پیش از آنکه فلاش اصلی بزند فلاشی دیگر با قدرت پایین تر زده می شود یا پرتویی از نور از چراغ دوربین به مدت یک تا دوثانیه پیش از عکاسی متصاعد می شود. هدف آن است که آن پیش نور مردمک چشم را کمی ببندد و در نتیجه شانس انعکاس را در هنگام فلاش اصلی پایین بیاورد.

فلاش slow sync

فلاش slow sync که گاهی نیز فلاش شبانه نامیده می شود ورای آنچه دوربین معمولا برای عکاسی با فلاش در نظر می گیرد زمان نوردهی را افزایش می دهد.

همان طور که در تصویر بالایی آمده است با فلاش معمولی سوژه ی اصلی نورانی می شود،اما زمینه که از دسترس فلاش دور است تاریک می ماند.زمانی نوردهی طولانی که فلاش slow sync فراهم می آورد به نور خنثای بیشتری اجازه ی ورود به دوربین می دهد و همان طور که در تصویر پایینی می بینید تصویر زمینه را روشن تر می کند.

اینکه زمینه ی روشن تر مطلوب است یا خیر، به سوژه و حس هنری شما بستگی دارد. اما به هرحال به یاد داشته باشید که سرعت پایین شاتر که از الزامات فلاش slow sync است،ممکن است منجر به عکس تار شود،مگر آنکه سوژه و دوربین در تمام مدت نوردهی کاملا ساکن باشند تا این مشکل پیش نیاید.برای آنکه معیار دست تان بیاید زمان نوردهی برای یک فلاش معمولی که در عکس بالا  آمده 60/1 ثانیه بوده،در حالی که زمان نوردهی با فلاش slow sync پنج ثانیه ی کامل است. علاوه بر آن رنگ ها در تصاویر slow sync تا اندازه ای گرم تر می افتند،آن هم به علت مسئله ی تعادل رنگ سفید.

زمانی که فلاش مجزا روی دوربین نصب می کنید فلاش خود دوربین غیرفعال می شود،اما فلاش اضافه شده با دکمه ی دوربین به صورت خودکار فعال است،درست مانند فلاش خود دوربین. این گزینه برای حرفه ای ها و عاشقان عکاسی که تخصص و ابزار لازم برای این کار را دارند عالی است.

چنانچه دوربینتان جایی برای اتصال فلاش مجزا ندارد می توانید از فلاش "دستی" استفاده کنید. این فلاش های کوچک و مستقل که با باتری کار می کنند دارای چشم حساس به عکاسی است که وقتی فلاش دوربین می زند فلاش پر کننده فراهم می آورد. اگر سعی دارید در اتاقی که نور کمی دارد از صحنه ای عکس بگیرید، می توانید فلاش های دستی را در گوشه گوشه ی اتاق قرار دهید. زمانی که در هر جایی از اتاق عکس بگیرید تمامی فلاش ها در همان لحظه می زند.

روشن کردن لامپ های اضافی

اگر فلاش را خاموش کنید و برای نورانی کردن صحنه از منبع نوری دیگری استفاده کنید نتیجه ی بهتری می گیرید. لامپ های استودیو راه حل مناسبی است که عکاسان حرفه ای و عاشقان عکاسی استفاده می کنند.شاید هم دوست داشته باشید از لامپ های مخصوص عکاسی ارزان استفاده کنید_این ها همان لامپ هایی هستند که به همراه دوربین های فیلم برداری به کار می روند و گاهی به لامپ های "داغ"معروفند،زیرا به طور مستمر "روشن" می مانند.

فلاش خود دوربین را خاموش کنید و از منبع دیگری برای نورپردازی شی استفاده کنید.

فلاش خوددوربین نور بسیار شدید و متمرکزی ایجاد می کند که آمده تا مشکل ایجاد کند.

راهی برای پخش کردن نور پیداکنید. قرار دادن صفحه یا پرده ای سفید بین منبع نور و سوژه نه تنها نور را نرم و از سفید شدن جلوگیری می کند، بلکه جلوی انعکاس درونی را نیز می گیرد.

تصویر زیر چادرهای نورپردازی در اندازه و قیمت های گوناگونی در بازار موجود هستند،اما اگر نخواهید از سوژه های بسیار بزرگ عکس بگیرید می توانید یکی از آن هارا با زیر صددلار تهیه کنید. قیمت آن ممکن است در ابتدا کمی تند باشد،اما اگر زیاد عکاسی این چنینی دارید زمان و نگرانی ای که برسر نورپردازی خرج می کنید ارزش این سرمایه گذاری را دارد.

ارسال نظر

نام شما :
ایمیل :
تلفن تماس :
متن پیغام :
نمایش همه
علاقه مندی ها ()